به گزارش آماج، تالاب بندعلیخان در جنوب استان تهران پس از بارندگی‌های اخیر و افزایش ورود رواناب‌های سطحی، نشانه‌هایی از بهبود شرایط زیستگاهی را تجربه می‌کند. افزایش رطوبت بستر تالاب و شکل‌گیری گستره آبی در بخش شمالی آن، علاوه بر کمک به کاهش انتشار گردوغبار، زمینه را برای بازگشت تدریجی پرندگان آبزی و کنارآبزی فراهم کرده است.
حسن عباس‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران، روز جمعه با اعلام این خبر گفت جریان رواناب‌های ناشی از بارندگی‌های اخیر از مسیر رودخانه‌ها، آبراهه‌ها، مسیل‌ها و کانال‌های پیرامونی به سمت تالاب افزایش یافته و همچنان ادامه دارد.
افزایش جریان آب از رودخانه‌های جاجرود و کن
به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران، در پی بارش‌های اخیر، میزان ورود آب از مسیر رودخانه‌های تأمین‌کننده تالاب، از جمله جاجرود و کن، افزایش یافته است. همچنین آبراهه‌ها، مسیل‌ها و کانال‌های اطراف نیز در انتقال رواناب‌ها به این زیستگاه نقش داشته‌اند.
عباس‌نژاد با اشاره به نتایج بازدیدها و پایش‌های میدانی افزود جریان آب ورودی از مسیر رودخانه شور و شیرین در محل ایستگاه هیدرومتری شرکت آب منطقه‌ای تهران همچنان برقرار است.
افزایش رطوبت عرصه تالابی آثار مثبتی بر شرایط اکولوژیکی منطقه گذاشته و علاوه بر کمک به کنترل ریزگردها، شرایط مناسب‌تری برای حضور و بازگشت پرندگان آبزی و کنارآبزی ایجاد کرده است.
لایروبی مسیرهای انتقال آب برای تقویت آبگیری تالاب
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با اشاره به اقدامات اجرایی برای استفاده حداکثری از بارندگی‌ها گفت برنامه‌های عملیاتی این اداره‌کل با همکاری دستگاه‌های مسئول و ذی‌نفع دنبال شده و در هدایت رواناب‌ها به سمت تالاب نقش داشته است.
در همین راستا، لایروبی و روان‌سازی انهار سنتی، کانال‌ها، مسیل‌ها، آبراهه‌ها و رودخانه‌های منتهی به تالاب در دستور کار قرار گرفته است. هدف از این اقدامات، تسهیل جریان آب و بهبود انتقال و توزیع آب‌های سطحی در محدوده تالاب بندعلیخان است.
آبگیری فعلی به معنای احیای کامل تالاب نیست
عباس‌نژاد تأکید کرد که در حال حاضر گستره آبی تالاب عمدتاً به بخش شمالی آن محدود است. این محدوده آبی در نتیجه ورود و تداوم جریان آب از رودخانه و کانال موسوم به بندعلیخان و همچنین کانال‌ها و آبراهه‌های اطراف شکل گرفته است.
به گفته وی، حفظ جریان آب و ایجاد حداقل رطوبت در بخش‌های خشک تالاب، به‌ویژه مناطقی که پوشش گیاهی گز، نی و سایر گیاهان آبزی دارند، می‌تواند در روند احیای این زیستگاه نقش مهمی ایفا کند.
با این حال، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران هشدار داد که آبگیری اخیر به معنای احیای کامل تالاب نیست. خشکسالی سال‌های گذشته، کاهش بارندگی و خشک ماندن بخش‌های گسترده‌ای از تالاب همچنان از چالش‌های اصلی این زیستگاه به شمار می‌روند.
وی توضیح داد در صورت توقف بارش‌ها و افزایش شدت تبخیر، میزان آب ورودی کاهش پیدا می‌کند و آبگیری فعلی ممکن است موقتی باشد. بنابراین، احیای پایدار تالاب به تداوم بارندگی‌ها و هدایت و انتقال مستمر آب به عرصه تالابی نیاز دارد.
اهمیت احیای تالاب بندعلیخان برای جوامع محلی
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با اشاره به ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی احیای تالاب بندعلیخان گفت بازگشت شرایط مناسب اکولوژیکی در این منطقه، علاوه بر حفاظت از تنوع زیستی، می‌تواند در تأمین امنیت غذایی و پایداری معیشت جوامع محلی تأثیرگذار باشد.
کشاورزان و عشایر بهره‌مند از منابع این حوضه نیز از جمله گروه‌هایی هستند که از بهبود وضعیت تالاب و پایداری شرایط زیست‌محیطی منطقه تأثیر می‌پذیرند.
عباس‌نژاد در پایان با قدردانی از همکاری دستگاه‌های مسئول و جوامع محلی تأکید کرد تداوم مشارکت و همراهی این مجموعه‌ها برای ادامه آبگیری و تحقق احیای پایدار تالاب ضروری است.
در مجموع، بارندگی‌های اخیر فرصتی تازه برای بهبود وضعیت تالاب بندعلیخان فراهم کرده است؛ اما حفظ این دستاورد به ادامه ورود رواناب‌ها، مدیریت مسیرهای انتقال آب و همکاری مستمر دستگاه‌های مسئول و جوامع محلی وابسته خواهد بود. برای پیگیری تازه‌ترین اخبار محیط زیست و وضعیت تالاب‌های کشور، گزارش‌های آماج را دنبال کنید.
