کشف یک صخره مرجانی عظیم در اعماق اقیانوس اطلس جنوبی، بار دیگر توجه جامعه علمی را به رازهای ناشناخته اعماق دریا جلب کرده است. این زیستگاه شگفتانگیز که تقریباً هماندازه شهر واتیکان برآورد میشود، میزبان تنوع زیستی چشمگیری از گونههای دریایی است و میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره اکوسیستمهای پنهان اقیانوسها در اختیار پژوهشگران قرار دهد. این کشف مهم در حوزه Coral Reef و زیستبومهای اعماق دریا، نشان میدهد که بخش بزرگی از کف اقیانوسهای جهان همچنان ناشناخته باقی مانده است.
براساس گزارش خبرواژه، گروهی از دانشمندان در جریان یک مأموریت اکتشافی در اقیانوس اطلس جنوبی و در نزدیکی سواحل آرژانتین موفق شدند یکی از بزرگترین صخرههای مرجانی آب سرد شناختهشده جهان را شناسایی کنند. این کشف نهتنها از نظر زیستمحیطی اهمیت دارد، بلکه میتواند مسیر تحقیقات آینده درباره حیات در اعماق اقیانوسها را تغییر دهد.
کشف صخره مرجانی عظیم در تاریکی اعماق اقیانوس
این صخره مرجانی عظیم در منطقهای دور از نور خورشید و در شرایطی بسیار دشوار از نظر فشار و دما قرار دارد. پژوهشگران هنگام بررسی نشتگاههای سرد کف دریا با استفاده از یک زیردریایی رباتیک پیشرفته، بهطور اتفاقی با این ساختار بزرگ مرجانی مواجه شدند.
بررسیها نشان میدهد این صخره مرجانی حدود ۰٫۴ کیلومتر مربع وسعت دارد و در حال حاضر بزرگترین زیستگاه شناختهشده برای گونه مرجان آب سرد «باتلیا کاندیدا» محسوب میشود. این مرجانها برخلاف مرجانهای مناطق گرمسیری، در محیطی کاملاً تاریک رشد میکنند و برای بقا به روشهای متفاوتی متکی هستند.
چرا این کشف اهمیت ویژهای دارد؟
بخش عمدهای از کف اقیانوسهای جهان هنوز مورد مطالعه دقیق قرار نگرفته است. شرایط دشوار اعماق دریا شامل تاریکی مطلق، دمای پایین و فشار بسیار بالا باعث شده دسترسی به این مناطق برای دانشمندان محدود باشد.
کشف چنین اکوسیستم گستردهای نشان میدهد که هنوز بخش قابل توجهی از تنوع زیستی زمین ناشناخته باقی مانده است. این موضوع اهمیت سرمایهگذاری در فناوریهای اکتشاف اعماق دریا را بیش از پیش آشکار میکند.
میزبانی از گونههای متنوع دریایی
صخره مرجانی کشفشده بهعنوان یک پناهگاه طبیعی برای طیف گستردهای از موجودات دریایی عمل میکند. دانشمندان در این منطقه گونههای متعددی از جمله خرچنگها، اختاپوسها، ماهیهای اعماق دریا، ستارههای دریایی و انواع عروسهای دریایی را مشاهده کردهاند.
وجود چنین تراکم بالایی از حیات در محیطی که منابع غذایی محدود هستند، برای پژوهشگران بسیار جالب توجه بوده است. بهطور معمول با افزایش عمق اقیانوس، تعداد موجودات زنده کاهش پیدا میکند؛ اما این صخره مرجانی شرایط متفاوتی را رقم زده است.
اکوسیستمهای اعماق دریا چگونه زنده میمانند؟
برخلاف اکوسیستمهای سطح زمین که وابسته به نور خورشید و فتوسنتز هستند، بسیاری از موجودات اعماق دریا از فرآیندی به نام «شیمیوسنتز» استفاده میکنند. در این فرآیند، انرژی مورد نیاز از واکنشهای شیمیایی تأمین میشود و نه از نور خورشید.
نشتگاههای سرد و چاههای گرمابی از مهمترین منابع انرژی برای این نوع اکوسیستمها به شمار میروند. در نزدیکی صخره مرجانی کشفشده نیز یک نشتگاه سرد فعال مشاهده شده که زیستگاه ویژهای برای موجودات شیمیساختی فراهم کرده است.
برف دریایی؛ غذای اصلی مرجانهای اعماق دریا
مرجانهای مناطق کمعمق معمولاً با جلبکهای فتوسنتزکننده همزیستی دارند؛ اما مرجانهای آب سرد در تاریکی مطلق زندگی میکنند و به منبعی به نام «برف دریایی» وابسته هستند.
برف دریایی شامل ذرات ریز مواد آلی است که از لایههای بالایی اقیانوس به آرامی به سمت کف دریا سقوط میکنند. این ذرات غذایی نقش حیاتی در بقای مرجانها و بسیاری از موجودات ساکن اعماق اقیانوس دارند.
دانشمندان مشاهده کردند که ستارههای دریایی سبدیشکل با بازوهای منشعب خود این ذرات را جمعآوری میکنند و بسیاری از ماهیها و سختپوستان نیز از همین منبع غذایی تغذیه میکنند.
کشف لاشه نهنگ در اعماق ۳۸۹۰ متری
یکی دیگر از دستاوردهای مهم این مأموریت علمی، شناسایی بقایای یک نهنگ در عمق ۳۸۹۰ متری اقیانوس بود. چنین رویدادی که در علوم دریایی با عنوان «سقوط نهنگ» شناخته میشود، میتواند برای سالها منبع غذایی دهها گونه مختلف باشد.
کارشناسان معتقدند لاشه نهنگها نقش مهمی در حفظ چرخه حیات اعماق دریا ایفا میکنند و میتوانند به شکلگیری اکوسیستمهای مستقل در کف اقیانوس منجر شوند.
ثبت یکی از نادرترین عروسهای دریایی جهان
در جریان این مأموریت، پژوهشگران موفق شدند تصاویر ارزشمندی از عروس دریایی غولپیکر «استیجیومدوسا گیگانتهآ» ثبت کنند. این گونه از بزرگترین عروسهای دریایی شناختهشده جهان محسوب میشود و طول آن میتواند به بیش از ۱۰ متر برسد.
به دلیل زندگی در اعماق زیاد، مشاهده این موجود بسیار نادر است و تاکنون کمتر از ۱۲۰ مورد ثبت رسمی از آن گزارش شده است. همین موضوع ارزش علمی تصاویر ثبتشده را دوچندان میکند.
احتمال کشف دهها گونه ناشناخته برای علم
یکی از هیجانانگیزترین بخشهای این مأموریت، جمعآوری نمونههایی از موجودات دریایی بود که احتمال میرود برخی از آنها تاکنون برای علم ناشناخته بوده باشند.
بر اساس اعلام پژوهشگران، دستکم ۲۸ نمونه زیستی از منطقه جمعآوری شده که بررسیهای ژنتیکی و زیستشناسی روی آنها ادامه دارد. در صورت تأیید، این نمونهها میتوانند به فهرست گونههای جدید علمی اضافه شوند.
آینده تحقیقات در اعماق اقیانوس اطلس
کشف صخره مرجانی عظیم در اقیانوس اطلس جنوبی بار دیگر نشان داد که اعماق دریا هنوز سرشار از رازهای کشفنشده است. دانشمندان معتقدند مناطق وسیعی از کف اقیانوسها هنوز بهطور کامل بررسی نشدهاند و احتمال کشف گونههای جدید، اکوسیستمهای ناشناخته و ساختارهای طبیعی منحصربهفرد در آینده بسیار بالا است.
این دستاورد علمی نهتنها شناخت بشر از تنوع زیستی زمین را گسترش میدهد، بلکه میتواند در تدوین راهکارهای بهتر برای حفاظت از محیط زیست دریایی و مدیریت منابع اقیانوسی نقش مهمی ایفا کند. کشف اخیر همچنین یادآور این واقعیت است که با وجود پیشرفت فناوری، هنوز بخشهای زیادی از سیاره ما ناشناخته باقی ماندهاند و اقیانوسها همچنان یکی از بزرگترین مرزهای کشفنشده علم محسوب میشوند.
