به گزارش آماج، نتایج یک پژوهش تازه ارتباطی احتمالی میان الگوی غذایی سالم و ابتلا به سرطان ریه در برخی افراد، به‌ویژه زنان جوان غیرسیگاری، مطرح کرده است. پژوهشگران احتمال می‌دهند باقی‌مانده آفت‌کش‌ها روی میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل در این ارتباط نقش داشته باشد؛ با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند یافته‌های فعلی مقدماتی هستند و به هیچ وجه دلیلی برای کنار گذاشتن مواد غذایی سالم محسوب نمی‌شوند.
این مطالعه که نتایج آن در نشست سالانه انجمن آمریکایی تحقیقات سرطان ارائه شده، توجه‌ها را به یکی از پرسش‌های مهم حوزه سلامت جلب کرده است: چرا موارد سرطان ریه در برخی گروه‌های غیرسیگاری، به‌خصوص زنان جوان، همچنان مشاهده می‌شود؟
ارتباط رژیم غذایی سالم با سرطان ریه از کجا مطرح شد؟
با کاهش مصرف سیگار در ایالات متحده، میزان ابتلا به سرطان ریه در مجموع کاهش قابل توجهی داشته است؛ اما این روند در زنان جوان غیرسیگاری به همان شکل مشاهده نشده است. بر اساس اطلاعات مطرح‌شده در گزارش، حدود ۱۹ درصد زنان مبتلا به سرطان ریه در آمریکا سابقه مصرف سیگار ندارند؛ این رقم در مردان مبتلا حدود ۹ درصد است.
پژوهشگران برای بررسی عوامل احتمالی این تفاوت، داده‌های مربوط به کیفیت رژیم غذایی را از ۱۸۷ پرسش‌نامه تکمیل‌شده توسط بیماران جوان مبتلا به سرطان ریه بررسی کردند. نتایج نشان داد این بیماران در مجموع رژیم غذایی سالم‌تری نسبت به میانگین جمعیت داشتند. همچنین در میان بیماران غیرسیگاری، زنان معمولاً الگوی غذایی سالم‌تری از مردان گزارش کرده بودند.
خورخه نیوا، پزشک متخصص سرطان و پژوهشگر اصلی این مطالعه از مرکز سرطان نورس دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، مطرح کرده است افرادی که رژیم غذایی سالم‌تری دارند، ممکن است مقدار بیشتری از باقی‌مانده آفت‌کش‌ها را از طریق مصرف محصولات کشاورزی دریافت کنند. به گفته او، یکی از فرضیه‌های مطرح‌شده این است که این مواد شیمیایی بتوانند بخشی از ارتباط مشاهده‌شده را توضیح دهند.
آیا آفت‌کش‌ها می‌توانند باعث سرطان ریه شوند؟
برخی مطالعات پیشین، مواجهه مکرر با آفت‌کش‌ها را با افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه مرتبط دانسته‌اند. در این پژوهش‌ها، به‌ویژه درباره موادی مانند DDT که اکنون در بسیاری از کشورها ممنوع شده است، نگرانی‌هایی مطرح شده است.
مری جو فیدلر، متخصص انکولوژی و از مسئولان بخش سرطان در مرکز پزشکی راش ام‌دی اندرسون، توضیح داده است که شواهدی درباره نقش احتمالی آفت‌کش‌ها در سرطان ریه افراد فاقد سابقه مصرف سیگار وجود دارد. این مواد ممکن است از طریق سازوکارهای زیستی مختلف، از جمله آسیب مستقیم و اثرات بلندمدت بر بافت ریه، در بروز بیماری نقش داشته باشند.
با این حال، مطالعه جدید مستقیماً اثر باقی‌مانده آفت‌کش‌ها در مواد غذایی را اندازه‌گیری نکرده است. محققان نمونه‌های غذایی را از نظر میزان سموم آزمایش نکردند، بلکه مقدار احتمالی مواجهه با آفت‌کش‌ها را بر اساس میانگین‌های تخمینی در نظر گرفتند.
از سوی دیگر، پژوهش‌هایی که به‌طور مشخص تأثیر مصرف میوه‌ها و سبزیجات دارای باقی‌مانده آفت‌کش را بررسی کرده‌اند، ارتباطی میان تغذیه سالم و افزایش خطر سرطان پیدا نکرده‌اند. به همین دلیل، نمی‌توان از نتایج مطالعه جدید نتیجه گرفت که مصرف محصولات کشاورزی سالم موجب سرطان ریه می‌شود.
چرا هنوز نمی‌توان تغذیه سالم را عامل سرطان دانست؟
یکی از محدودیت‌های مهم پژوهش جدید این است که صرفاً یک ارتباط احتمالی را مطرح می‌کند و برای اثبات رابطه علت و معلولی طراحی نشده است. به بیان دیگر، مشاهده رژیم غذایی سالم‌تر در میان برخی بیماران به این معنا نیست که این رژیم غذایی یا باقی‌مانده آفت‌کش‌ها علت ابتلای آن‌ها به سرطان بوده است.
فیدلر نیز تأکید کرده است که برای مشخص شدن ارتباط احتمالی میان رژیم غذایی سالم و سرطان ریه، تحقیقات بیشتری لازم است و در شرایط فعلی نمی‌توان از این گزارش نتیجه‌گیری قطعی یا حتی یک رابطه آماری تثبیت‌شده ارائه کرد.
او همچنین یادآور شده است که این یافته‌ها می‌توانند توجه‌ها را به ضرورت محافظت بهتر از افرادی جلب کنند که در فرایند تولید محصولات غذایی با آفت‌کش‌ها مواجه هستند؛ از جمله کارگران کشاورزی که ممکن است در معرض تماس مستقیم و مکرر با این مواد قرار بگیرند.
آیا خرید محصولات ارگانیک خطر مواجهه با آفت‌کش‌ها را کاهش می‌دهد؟
افرادی که قصد دارند میزان مواجهه با باقی‌مانده آفت‌کش‌ها را کاهش دهند، می‌توانند در صورت دسترسی و توان مالی، خرید محصولات ارگانیک را نیز در نظر بگیرند. این محصولات معمولاً بدون استفاده از آفت‌کش‌های مصنوعی متداول تولید می‌شوند؛ با این حال، ارگانیک بودن مواد غذایی تضمین‌کننده پیشگیری از سرطان ریه نیست.
دیوید جی. پارک، متخصص خون و سرطان و مدیر پزشکی مؤسسه سرطان کراسون در مرکز پزشکی پراویدنس سنت جود، اشاره کرده است که انتخاب محصولات ارگانیک برای همه افراد به دلیل هزینه‌ها و ابهام در برخی برچسب‌ها آسان نیست. از نظر او، اقدامات گسترده‌تر نهادهای مسئول برای نظارت بر مصرف آفت‌کش‌ها و کاهش مواجهه عمومی با این مواد نیز اهمیت زیادی دارد.
در عین حال، عوامل دیگری مانند تغییرات ژنتیکی، قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران، گاز رادون و آلودگی هوا نیز می‌توانند در ابتلا به سرطان ریه در افراد غیرسیگاری نقش داشته باشند.
آیا باید مصرف میوه و سبزیجات را کاهش دهیم؟
پاسخ متخصصان منفی است. شواهد موجود همچنان از اهمیت مصرف میوه‌ها، سبزیجات و سایر مواد غذایی مغذی برای حفظ سلامت حمایت می‌کنند. حتی اگر امکان خرید محصولات ارگانیک وجود نداشته باشد، مصرف میوه و سبزیجات معمولی نباید کنار گذاشته شود.
پارک تأکید کرده است که توصیه‌های تغذیه‌ای او با انتشار این پژوهش تغییر نکرده است. او همچنان افزایش مصرف میوه و سبزیجات، کاهش غذاهای فرآوری‌شده و ترجیح منابع پروتئینی مانند مرغ و ماهی به‌جای گوشت قرمز را توصیه می‌کند.
جمع‌بندی؛ یافته‌های اولیه نباید باعث ترس از غذای سالم شوند
پژوهش تازه درباره ارتباط احتمالی باقی‌مانده آفت‌کش‌ها و سرطان ریه پرسش‌های مهمی مطرح کرده است، اما هنوز شواهد کافی برای اثبات این فرضیه وجود ندارد. نتایج مطالعه نه نشان می‌دهد که میوه و سبزیجات موجب سرطان می‌شوند و نه دلیلی برای حذف آن‌ها از رژیم غذایی فراهم می‌کند.
در حال حاضر، حفظ الگوی غذایی متعادل، مصرف کافی محصولات گیاهی و توجه به عوامل شناخته‌شده خطر سرطان ریه همچنان اهمیت دارد. برای پیگیری تازه‌ترین مطالب علمی و توصیه‌های مرتبط با سلامت و تغذیه، گزارش‌های آماج را دنبال کنید.
