به گزارش آماج، پژوهشگران چینی در مطالعهای جدید دریافتند که ذرات ریزپلاستیک به ارتفاعات فلات تبت و کوه اورست نیز رسیدهاند و از طریق جریانهای جوی و بارش باران، برف و مه در این مناطق پراکنده میشوند. نتایج این بررسی نشان میدهد که حتی مرتفعترین نقاط زمین نیز از آلودگی پلاستیکی در امان نیستند.
ریزپلاستیکها به ذرات پلاستیکی کوچکتر از پنج میلیمتر گفته میشود و نانوپلاستیکها ابعادی بهمراتب کوچکتر دارند. این ذرات اکنون در بخشهای مختلف محیطزیست، از آب و خاک گرفته تا برف مناطق مرتفع، شناسایی شدهاند. هرچند هنوز همه ابعاد اثرات آنها بر موجودات زنده مشخص نیست، برخی پژوهشها احتمال بروز التهاب، آسیبهای ژنتیکی و اختلالات هورمونی را مطرح کردهاند.
ریزپلاستیکها چگونه به کوه اورست میرسند؟
پژوهشهای پیشین وجود ریزپلاستیکها را در برف و رودخانههای حاصل از ذوب یخچالهای هیمالیا تأیید کرده بودند؛ اما بررسی جدید نشان میدهد این ذرات در ارتفاعات بالاتر نیز حضور دارند و از طریق گردش هوا بهطور مداوم به این مناطق منتقل میشوند.
بر اساس نتایج مطالعه، ایستگاه تحقیقاتی چومولانگما در تبت، روزانه بهطور متوسط ۶۴ ذره میکروپلاستیک بهازای هر مترمربع دریافت میکند. این میزان در نخستین کمپ اورست، در ارتفاع پایینتر، حدود ۲۳ ذره بهازای هر مترمربع گزارش شده است.
چه نوع پلاستیکهایی در ارتفاعات هیمالیا شناسایی شدهاند؟
بررسی ذرات جمعآوریشده در ایستگاه چومولانگما نشان داده است که بخش عمده میکروپلاستیکها از جنس پلیآمید و پلیاتن هستند. همچنین ذرات نانوپلاستیکی مانند پلیوینیل کلراید و پلیپروپیلن نیز در نمونهها شناسایی شدهاند.
برآورد کارشناسان نشان میدهد سالانه حدود ۵۶ تن میکروپلاستیک بر بخشهایی از فلات تبت در ارتفاع بیش از چهار هزار متر فرومیریزد. در برخی مناطق نیز با افزایش ارتفاع، میزان دریافت این ذرات بیشتر میشود؛ موضوعی که نشان میدهد آلودگی پلاستیکی میتواند از مسیرهای جوی به نقاط دورافتاده و مرتفع منتقل شود.
بارش و جریانهای موسمی؛ مسیر انتقال آلودگی پلاستیکی
پژوهشگران معتقدند جبهههای هوای موسمی در افزایش ورود ریزپلاستیکها به فلات تبت نقش دارند. در دورههای موسمی، افزایش بارش باران، برف و مه باعث میشود ذرات معلق میکروپلاستیک و نانوپلاستیک به قطرات آب یا بلورهای یخ متصل شوند و همراه با بارش روی سطح زمین فرود آیند.
به این ترتیب، ریزپلاستیکها تنها از طریق فعالیتهای انسانی مستقیم یا گردشگران وارد مناطق کوهستانی نمیشوند، بلکه انتقال جوی نیز میتواند آنها را به ارتفاعات دور از مراکز شهری برساند.
آلودگی ریزپلاستیکها چه پیامدی برای محیطزیست دارد؟
ذرات ریزپلاستیک به دلیل اندازه کوچک میتوانند در بخشهای مختلف چرخه طبیعی حرکت کنند و وارد آب، خاک و زنجیره غذایی شوند. برخی مطالعات نیز احتمال اثرگذاری آنها بر سلامت انسان و سایر جانداران را مطرح کردهاند؛ بااینحال، میزان خطر و سازوکار دقیق اثرات بلندمدت این ذرات همچنان به بررسیهای بیشتری نیاز دارد.
شناسایی این آلودگی در ارتفاعات اورست و فلات تبت نشان میدهد که آلودگی پلاستیکی محدود به شهرها، مناطق صنعتی و سواحل نیست و میتواند از طریق جو به اکوسیستمهای دورافتاده و حساس نیز منتقل شود.
برای دنبال کردن تازهترین گزارشها درباره محیطزیست، تغییرات اقلیمی و یافتههای علمی، اخبار و مطالب تخصصی آماج را دنبال کنید.