به گزارش آماج، نوشیدن یک فنجان قهوه بلافاصله پس از بیدار شدن، عادت بسیاری از افراد است؛ اما برخی متخصصان توصیه میکنند پیش از مصرف قهوه، ابتدا یک لیوان آب بنوشید. دلیل این توصیه به تأثیر احتمالی کافئین بر دفع مایعات، دستگاه گوارش و فشار خون مربوط میشود.
شواهد علمی مستقیمی که نشان دهد نوشیدن قهوه پیش از آب در ابتدای صبح بهطور قطعی فشار خون را افزایش میدهد، محدود است. با این حال، برخی اثرات شناختهشده قهوه و کمآبی بدن میتوانند در شرایط خاص بر فشار خون تأثیر بگذارند؛ بهویژه در افرادی که به کافئین حساس هستند یا در معرض فشار خون بالا قرار دارند.
۱. کمآبی بدن ممکن است فشار خون را افزایش دهد
کافئین، ترکیب اصلی فعال در قهوه، اثر ادرارآور خفیفی دارد. این ماده میتواند با افزایش جریان خون در کلیهها، دفع ادرار و از دست رفتن مقداری آب را افزایش دهد. این اثر معمولاً در افرادی که بهندرت قهوه مینوشند یا مقادیر زیادی از آن مصرف میکنند، محسوستر است.
اگر فرد پس از بیدار شدن آب کافی ننوشد و بلافاصله قهوه مصرف کند، احتمال دارد در شرایط خاص با کمآبی بدن مواجه شود. کمآبی میتواند حجم مایعات موجود در رگها را کاهش دهد و گردش خون را تحت تأثیر قرار دهد. در این وضعیت، قلب ممکن است برای پمپاژ خون با مقاومت بیشتری روبهرو شود و فشار خون تغییر کند.
با این حال، باید توجه داشت که قهوه خود حاوی مقدار زیادی آب است و مایعات موجود در آن تا حدی اثر ادرارآور خفیف کافئین را جبران میکنند. به همین دلیل، مصرف متعادل قهوه معمولاً باعث کاهش قابلتوجه آب بدن نمیشود.
نوشیدن آب ساده پس از بیدار شدن همچنان عادت مفیدی است؛ زیرا میتواند به تأمین مایعات مورد نیاز بدن پس از چند ساعت خواب کمک کند.
۲. ناراحتیهای گوارشی ناشی از قهوه ممکن است استرس و فشار خون را تحت تأثیر قرار دهد
قهوه نوشیدنی نسبتاً اسیدی است و میزان اسیدیته آن معمولاً در محدوده pH حدود ۴.۸۵ تا ۵.۱۳ قرار دارد. این ویژگی ممکن است در برخی افراد، بهخصوص مبتلایان به رفلاکس معده، موجب تشدید علائم گوارشی شود.
قهوه میتواند بر عملکرد اسفنکتر تحتانی مری تأثیر بگذارد؛ عضلهای که از بازگشت محتویات معده به مری جلوگیری میکند. همچنین برخی ترکیبات قهوه و کافئین ممکن است ترشح اسید معده را تحریک کنند، بدون آنکه لزوماً تخلیه معده را سرعت ببخشند.
در نتیجه، بعضی افراد پس از نوشیدن قهوه دچار سوزش سر دل، سوءهاضمه یا ناراحتی معده میشوند. این مشکلات در برخی افراد ممکن است هنگام مصرف قهوه با معده خالی بیشتر احساس شوند؛ زیرا جذب کافئین در این شرایط میتواند سریعتر باشد.
از سوی دیگر، ناراحتیهای گوارشی ممکن است با افزایش استرس، اضطراب و تنش روانی همراه شوند. این عوامل نیز میتوانند بر فشار خون تأثیر بگذارند. نوشیدن یک لیوان آب، بهویژه آب ولرم، در ابتدای روز ممکن است به تأمین مایعات و کاهش برخی ناراحتیهای گوارشی کمک کند.
۳. قهوه ممکن است بهطور موقت فشار خون را افزایش دهد
یکی از اثرات شناختهشده کافئین، افزایش موقت فشار خون است. این واکنش بهخصوص در افرادی که بهطور منظم قهوه نمینوشند، ممکن است بیشتر دیده شود.
برخی پژوهشها همچنین احتمال ارتباط میان مصرف روزانه قهوه و تغییرات فشار خون در بلندمدت را بررسی کردهاند. در یکی از مطالعات، افزایش قابلتوجه فشار خون سیستولیک یا عدد بالایی فشار خون پس از دو سال در میان مصرفکنندگان روزانه قهوه مشاهده شد. البته شرکتکنندگان این مطالعه فقط افراد ۶۰ سال به بالا بودند؛ گروهی که بهطور طبیعی بیشتر در معرض فشار خون بالا قرار دارند. بنابراین، برای نتیجهگیری قطعی درباره ارتباط مصرف روزانه قهوه و افزایش فشار خون به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
میزان تأثیر قهوه بر فشار خون به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- مقدار قهوه مصرفی در طول روز
- دفعات مصرف و میزان عادت بدن به کافئین
- سن فرد
- نوع دانه قهوه
- روش دمآوری قهوه
- حساسیت فرد به کافئین
چگونه پیش از نوشیدن قهوه صبحگاهی بدن را هیدراته کنیم؟
اگرچه قهوه به دلیل داشتن آب میتواند بخشی از مایعات دریافتی روزانه را تأمین کند، بهتر است جایگزین آب ساده نشود. افرادی که به قهوه صبحگاهی حساس هستند یا نگران تأثیر آن بر فشار خون و وضعیت آب بدن خود هستند، میتوانند چند راهکار ساده را امتحان کنند:
- یک لیوان آب کنار تخت بگذارید: پیش از خواب، یک لیوان یا بطری آب در نزدیکی خود قرار دهید تا پس از بیدار شدن نوشیدن آن را فراموش نکنید.
- آب ولرم را امتحان کنید: اگر نوشیدنی گرم را ترجیح میدهید، میتوانید صبح را با یک لیوان آب ولرم شروع کنید.
- از آب گازدار استفاده کنید: اگر نوشیدن آب ساده برایتان دشوار است، با مشورت متخصص سلامت میتوانید گاهی آب گازدار مصرف کنید. البته این نوشیدنی نیز ممکن است برای افراد مستعد تحریک معده مناسب نباشد.
- صبحانهای آبرسان بخورید: اسموتی تهیهشده از میوه، سبزیجات و شیر کمچرب یا شیر گیاهی میتواند به دریافت مایعات کمک کند.
- سوپهای سبک مصرف کنید: سوپهای سبزیجات و آبگوشتهای سبک نیز میتوانند بخشی از مایعات مورد نیاز بدن را تأمین کنند.
آیا باید همیشه پیش از قهوه آب بنوشیم؟
نوشیدن آب پیش از قهوه میتواند عادت مناسبی برای شروع روز باشد، اما شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف قهوه پیش از آب بهتنهایی و در همه افراد موجب افزایش فشار خون میشود. اثر کافئین بر فشار خون به میزان مصرف، حساسیت فرد و وضعیت سلامت او بستگی دارد.
افرادی که فشار خون بالا دارند یا پس از نوشیدن قهوه دچار تپش قلب، اضطراب یا ناراحتی گوارشی میشوند، بهتر است میزان مصرف کافئین خود را بررسی کنند و درباره مقدار مناسب آن با پزشک مشورت داشته باشند. همچنین اندازهگیری فشار خون در شرایط مختلف میتواند به شناسایی واکنش بدن به قهوه کمک کند.
برای مطالعه مطالب بیشتر درباره تغذیه، سلامت قلب و عادتهای روزمره مؤثر بر تندرستی، به آماج مراجعه کنید.





