به گزارش آماج، بسیاری از افراد در زمان استرس، غم یا فشارهای روحی به سراغ غذاهای موردعلاقه خود میروند؛ از بستنی و چیپس گرفته تا سوپ یا غذاهای خانگی. اما پژوهشها نشان میدهد این رفتار تنها ناشی از گرسنگی نیست، بلکه ارتباط مستقیمی با عملکرد مغز، هورمونهای استرس و خاطرات خوش گذشته دارد.
کارشناسان سلامت روان میگویند غذاهای آرامشبخش میتوانند برای مدت کوتاهی احساس بهتری ایجاد کنند، اما اگر به تنها راه مقابله با احساسات منفی تبدیل شوند، ممکن است پیامدهایی مانند پرخوری احساسی، احساس گناه و حتی افزایش خطر برخی بیماریهای متابولیک را به دنبال داشته باشند.
چرا هنگام ناراحتی هوس غذاهای خاص میکنیم؟
به نقل از آماج، متخصصان معتقدند میل به غذاهای آرامشبخش با سیستم پاداش و پاسخ به استرس در مغز ارتباط دارد. هنگام تجربه احساساتی مانند غم، اضطراب یا خشم، بدن هورمونهای استرس از جمله کورتیزول ترشح میکند و همزمان مواد غذایی سرشار از قند، چربی یا نمک با تحریک ترشح دوپامین، احساس لذت و آرامش موقتی ایجاد میکنند.
علاوه بر این، بسیاری از غذاهای محبوب ریشه در خاطرات دوران کودکی دارند. برای مثال غذایی که در زمان بیماری یا لحظات خوش خانوادگی مصرف میشده، میتواند سالها بعد نیز همان حس امنیت و آرامش را در ذهن تداعی کند.
غذاهای آرامشبخش؛ تسکین موقت یا راهحل واقعی؟
کارشناسان تأکید میکنند مصرف این غذاها میتواند به طور موقت احساسات ناخوشایند را کاهش دهد، اما اثر آن معمولاً کوتاهمدت است. اگر فرد همواره برای کنترل استرس یا ناراحتی به غذا پناه ببرد، ممکن است به مرور دچار چرخهای از پرخوری، احساس گناه و هوسهای غذایی مکرر شود.
به گفته متخصصان، تکرار این رفتار در بلندمدت میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، اختلالات متابولیک و شکلگیری رابطه ناسالم با غذا را افزایش دهد.
چگونه هوس غذاهای احساسی را مدیریت کنیم؟
متخصصان سلامت روان پیشنهاد میکنند پیش از خوردن غذا، ابتدا از خود بپرسید واقعاً به چه چیزی نیاز دارید. گاهی احساس خستگی، تنهایی، فشار روانی یا نیاز به استراحت، خود را به شکل هوس غذایی نشان میدهد.
یکی دیگر از روشهای مؤثر، تکنیکی به نام «موجسواری بر میل» (Urge Surfing) است. در این روش، فرد بدون سرکوب یا تسلیم شدن فوری، هوس خود را مشاهده میکند و میپذیرد که این میل مانند یک موج بهتدریج کاهش خواهد یافت.
راهکارهای جایگزین برای آرامش ذهن
کارشناسان توصیه میکنند به جای حذف کامل غذاهای آرامشبخش، منابع دیگری برای کاهش استرس ایجاد شود؛ از جمله خواب کافی، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، حفظ روابط اجتماعی و استفاده از تکنیکهای آرامسازی ذهن.
همچنین اگر فرد تصمیم به خوردن غذای موردعلاقه خود گرفت، بهتر است این کار را آگاهانه و بدون احساس گناه انجام دهد تا از ایجاد چرخه محرومیت و پرخوری جلوگیری شود.
جمعبندی
یافتههای جدید نشان میدهد هوس غذاهای آرامشبخش تنها به گرسنگی مربوط نمیشود و عوامل روانشناختی، هورمونهای استرس و خاطرات گذشته در آن نقش دارند. هرچند این غذاها میتوانند برای مدت کوتاهی احساس بهتری ایجاد کنند، اما اتکا به آنها به عنوان تنها راه مقابله با مشکلات روحی، انتخاب مناسبی نیست. ایجاد سبک زندگی سالم و استفاده از روشهای متنوع مدیریت استرس میتواند به حفظ سلامت جسم و روان کمک کند.
برای مطالعه تازهترین اخبار حوزه سلامت، تغذیه و سبک زندگی، آماج را دنبال کنید.
