نشست تخصصی آماج با عنوان «ساختارشناسی مقایسهای میان بازیهای غیردیجیتال و دیجیتال» به بررسی نسبت میان بازیهای سنتی و مدرن پرداخت. در این جلسه، دیدگاهها متفاوت بود؛ برخی کارشناسان بر تأثیر بازیهای دیجیتال بر قدرت تخیل و مهارتهای ارتباطی کودکان تاکید داشتند و در مقابل نماینده بنیاد ملی بازیهای رایانهای، این بازیها را فرصتساز و رسانهای تعاملی و تمدنساز دانست.
بازیها بازتاب فرهنگ و جامعه هستند
لیلا اردبیلی، پژوهشگر حوزه شناختی، در ابتدای نشست گفت: «عنوان سخنرانی من از بازی بدنمند تا بازی الگوریتمی است و نمیخواهم مقایسهای میان بازی دیجیتال و غیردیجیتال داشته باشم؛ تنها میخواهم تأملی بر منطق دو نوع بازی داشته باشیم.» او با اشاره به شطرنج و تختهنرد توضیح داد که بازیها میتوانند بازتاب فرهنگ و ساختارهای اجتماعی یک جامعه باشند و نقش مهمی در فهم فرهنگ و ذهن جمعی مردم دارند.
بازی دیجیتال؛ محدودیت یا فرصت؟
اردبیلی افزود: «در بازیهای دیجیتال، بدن و حرکت کمتر نقش دارند و قواعد بازی صلب و غیرقابل مذاکره است. این نوع بازیها نوعی عاملیت و سوژگی متفاوت ایجاد میکنند و آزادی بازیکن محدود به گزینههای موجود میشود.» او همچنین با اشاره به تحقیقاتی درباره تخیل در بازیها توضیح داد که بازیهای دیجیتال روایت و تخیل را در چارچوب الگوریتم محدود میکنند، اما بازیهای غیردیجیتال خلاقیت و تعامل اجتماعی بیشتری ایجاد میکنند.
هوش ارتباطی و نقش بازیها در تربیت
سیدمحسن بنیهاشمی، دبیر علمی دهمین جشنواره ملی اسباببازی، با اشاره به اهمیت هوش ارتباطی (CQ) گفت: «هوش ارتباطی بر اساس تعاملات انسانی شکل میگیرد و بازیهای غیردیجیتال میتوانند آن را تقویت کنند، در حالی که برخی بازیهای دیجیتال این ظرفیت را ندارند.» او افزود که هوش انطباقی نیز از طریق تجربه بازیها تقویت میشود و در تربیت نسل آینده نقش مهمی دارد.
بازیهای دیجیتال، بازار و تمدنسازی
محمدصادق افراسیابی، معاون راهبردی بنیاد ملی بازیهای رایانهای، تاکید کرد: «بازیهای دیجیتال میتوانند تمدنساز باشند و بازارپردازی فرهنگی فرصتهای بزرگی ایجاد میکند. امروز جمعیت گیمرهای ایران بیش از ۲۹ میلیون نفر است و متوسط بازی روزانه آنها ۸۳ دقیقه است.» او افزود که بودجه حمایت از بازیهای بومی محدود است و بسیاری از نوجوانان به بازیهای خارجی دسترسی دارند، در حالی که بازیهایی مانند «آ میرزا» نمونهای از بازی ایرانی موفق هستند.
تجربه بینالمللی و اهمیت استمرار
افراسیابی ادامه داد: «تجربه کشورهایی مانند ترکیه نشان میدهد که با بهرهگیری از روایتهای تمدنی، بازیهای دیجیتال میتوانند اثرگذار باشند. در ایران سه تجربه مهم بازی تمدنی داشتهایم اما استمرار نداشته است و مشکل اصلی کمبود اراده در ساخت و عرضه این بازیهاست.»
دهمین جشنواره ملی اسباببازی با شعار «بازی، حالِ خوش زندگی» از ۱۰ دی آغاز شده و تا ۲۷ دی ۱۴۰۴ ادامه دارد. این رویداد فرصتی مناسب برای آشنایی با اهمیت بازیها در تربیت، فرهنگ و تمدنسازی است. بازدید از جشنواره را از دست ندهید!
