به گزارش آماج، بازار رمزارز ایران شامگاه سه‌شنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ شاهد نوسانی کم‌سابقه در قیمت تتر بود. قیمت این رمزارز در برخی صرافی‌های داخلی طی کمتر از نیم ساعت نزدیک به ۱۹ درصد کاهش یافت و حتی در بعضی سامانه‌ها به محدوده ۲۰۰ هزار تومان رسید؛ با این حال، نرخ تتر پس از این افت ناگهانی بخش قابل‌توجهی از کاهش خود را جبران کرد.
این اتفاق گمانه‌زنی‌ها درباره علت ریزش تتر را افزایش داده است. هم‌زمانی این نوسان با انتشار اظهارات منتسب به بابک زنجانی درباره عرضه تتر به بازار، احتمال ارتباط میان این دو موضوع را مطرح کرده، اما هنوز شواهد مستقلی برای تأیید چنین ارتباطی منتشر نشده است.
قیمت تتر چگونه در کمتر از نیم ساعت ۱۹ درصد سقوط کرد؟
بر اساس داده‌های منتشرشده از معاملات یکی از صرافی‌های داخلی، قیمت تتر حوالی ساعت ۱۹ در محدوده ۲۵۸ هزار و ۵۶۶ تومان قرار داشت؛ اما در ساعت ۱۹ و ۲۹ دقیقه به حدود ۲۰۸ هزار و ۹۵۰ تومان رسید. این تغییر به معنای افتی نزدیک به ۱۹.۲ درصد در کمتر از ۳۰ دقیقه است.
در برخی داده‌های معاملاتی، نرخ‌هایی نزدیک به ۲۰۰ هزار تومان نیز ثبت شده است. همچنین تصویر منتشرشده از یکی از پلتفرم‌های نمایش قیمت تتر، کاهش لحظه‌ای آن تا محدوده ۲۲۲ هزار و ۹۵۳ تومان را نشان می‌دهد. تفاوت این ارقام می‌تواند ناشی از اختلاف قیمت در صرافی‌ها و سامانه‌های معاملاتی مختلف باشد.
آیا وعده عرضه تتر توسط بابک زنجانی علت ریزش قیمت بود؟
همزمان با افت قیمت تتر، اظهارات منتسب به بابک زنجانی درباره عرضه این رمزارز به بازار مورد توجه معامله‌گران قرار گرفت. زنجانی پیش‌تر نیز درباره معاملات تتر و نقش آن در مدیریت بازار ارز اظهارنظر کرده بود.
او در آذر ۱۴۰۴ مدعی شده بود که در گذشته برای کنترل بازار، تتر در اختیار بانک مرکزی قرار داده است؛ ادعایی که شرکت ملی خدمات انفورماتیک، وابسته به بانک مرکزی، آن را رد کرد.
با وجود مطرح شدن موضوع عرضه جدید تتر، تاکنون اطلاعات مستقلی درباره میزان این عرضه، زمان اجرای آن یا حجم معاملات مرتبط منتشر نشده است. بنابراین نمی‌توان اظهارات زنجانی را علت قطعی سقوط قیمت دانست.
عرضه سنگین تتر چگونه باعث کاهش قیمت می‌شود؟
قیمت تتر در بازار داخلی ایران صرفاً بر اساس ارزش یک‌دلاری آن تعیین نمی‌شود، بلکه میزان عرضه و تقاضای این رمزارز در برابر تومان نیز نقش مهمی دارد. به همین دلیل، افزایش ناگهانی سفارش‌های فروش می‌تواند نرخ تومانی تتر را حتی در مدت کوتاهی به‌شدت کاهش دهد.
اگر حجم زیادی از تتر در بازاری با عمق معاملاتی محدود عرضه شود، سفارش‌های خرید موجود به‌سرعت جذب می‌شوند و قیمت برای پیدا کردن خریداران جدید به سطوح پایین‌تری می‌رسد. در چنین وضعیتی، فعال شدن سفارش‌های حد ضرر و افزایش فروش‌های هیجانی نیز می‌تواند شدت و سرعت ریزش را بیشتر کند.
این وضعیت در بازارهای مالی با عنوان «فلش‌کرش» یا سقوط ناگهانی قیمت شناخته می‌شود. البته برای تشخیص اینکه افت اخیر تتر دقیقاً با چنین سازوکاری رخ داده، باید دفتر سفارش‌ها و حجم معاملات صرافی‌ها بررسی شود.
بازگشت سریع قیمت تتر چه معنایی دارد؟
یکی از نکات مهم در نوسان اخیر، بازگشت سریع قیمت پس از سقوط بود. بر اساس داده‌های منتشرشده، نرخ تتر در همان بازار پس از کاهش تا محدوده ۲۰۱ هزار تومان، بخشی از افت خود را جبران کرد.
این رفتار می‌تواند نشانه برهم خوردن موقت تعادل سفارش‌های خرید و فروش باشد؛ به‌ویژه اگر تعداد سفارش‌های فروش در مقایسه با نقدینگی موجود به‌طور ناگهانی افزایش یافته باشد. با این حال، بدون دسترسی به جزئیات معاملات نمی‌توان این توضیح را قطعی دانست.
از سوی دیگر، کاهش نرخ دلار فردایی هرات تا محدوده ۲۵۷ هزار و ۷۰۰ تومان نیز ممکن است بر انتظارات معامله‌گران بازار تتر اثر گذاشته باشد. با این حال، چنین تغییری به‌تنهایی برای توضیح افت چندده‌هزار تومانی قیمت در زمانی کوتاه کافی به نظر نمی‌رسد.
آیا افزایش عرضه تتر می‌تواند قیمت دلار را کنترل کند؟
افزایش عرضه تتر، در صورت برخورداری از حجم کافی و تداوم، می‌تواند بخشی از تقاضای خرید دارایی‌های دلاری را در بازار رمزارز پاسخ دهد و از فشار افزایشی قیمت در این بازار بکاهد. با این حال، تأثیر چنین اقدامی بر بازار نقدی دلار به میزان ارتباط میان دو بازار، امکان جابه‌جایی سرمایه و انتظارات معامله‌گران بستگی دارد.
عرضه محدود و مقطعی ممکن است تنها نوسانی کوتاه‌مدت ایجاد کند؛ در مقابل، عرضه مستمر و قابل‌اتکا می‌تواند تأثیر بیشتری بر رفتار معاملاتی و انتظارات بازار داشته باشد. بنابراین، صرف اعلام عرضه تتر به معنای کنترل پایدار نرخ دلار نیست.
جمع‌بندی؛ علت قطعی ریزش تتر هنوز مشخص نیست
سقوط ناگهانی تتر در بازار ایران و بازگشت سریع قیمت، همزمان با مطرح شدن موضوع عرضه این رمزارز توسط بابک زنجانی، پرسش‌هایی درباره منشأ فشار فروش ایجاد کرده است. با این حال، اطلاعات موجود برای اثبات ارتباط مستقیم میان این اظهارات و افت قیمت کافی نیست.
آنچه فعلاً از داده‌های منتشرشده برمی‌آید، وقوع یک کاهش شدید و کوتاه‌مدت در برخی صرافی‌های داخلی و سپس بازگشت بخشی از قیمت است. بررسی دقیق حجم معاملات، سفارش‌های خرید و فروش و میزان عرضه واقعی تتر می‌تواند به روشن شدن علت این نوسان کمک کند.
برای دنبال کردن تازه‌ترین خبرها و تحلیل‌های بازار ارز و رمزارز، گزارش‌های اقتصادی را در آماج بخوانید.
