پس از پایان جشنهای سال نو قمری یا «تت»، بسیاری از افراد با علائمی مانند نفخ، بیاشتهایی، سنگینی معده و خستگی روبهرو میشوند. مصرف غذاهای پرچرب، شیرینیهای چسبناک و نوشیدنیهای سنگین میتواند تعادل دستگاه گوارش را بر هم بزند. در چنین شرایطی، استفاده از غذای دارویی برای تقویت طحال و معده بعد از تت میتواند به بازگرداندن تعادل بدن کمک کند. بر اساس اصول طب سنتی شرق آسیا، طحال و معده نقش محوری در تولید انرژی حیاتی (Qi) و خون دارند و تقویت آنها به بهبود کلی سلامت کمک میکند.
طبق گزارشی که در خبرواژه منتشر شده، تنظیم رژیم غذایی به سمت غذاهای سبک، گرم و زود هضم پس از تت، به کاهش فشار بر سیستم گوارشی و تسریع بازگشت بدن به حالت تعادل کمک میکند. در ادامه، سه گزینه ساده، کاربردی و مؤثر شامل سوپ، فرنی و چای گیاهی معرفی میشود که برای بسیاری از افراد مناسب است.
چرا بعد از تت باید طحال و معده را تقویت کرد؟
در طب سنتی، طحال و معده «اساس سلامت اکتسابی» شناخته میشوند. این دو عضو مسئول دریافت، هضم و تبدیل غذا به انرژی و خون هستند. پرخوری، مصرف زیاد گوشتهای چرب و شیرینیها میتواند باعث رکود غذا، افزایش رطوبت داخلی و تضعیف عملکرد گوارشی شود.
علائمی مانند نفخ، احساس پری، خستگی، کاهش اشتها و مدفوع نامنظم از نشانههای ضعف طحال و معده پس از دورههای پرخوری است. بنابراین توصیه میشود چند روز پس از تعطیلات، رژیم غذایی سبکتر و درمانیتری دنبال شود.
۱. سوپ مرغ و باقلا با اشک ایوب؛ تسکین معده و تقویت طحال
مواد لازم (۲ تا ۳ نفر)
- ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم مرغ محلی بدون پوست
- ۲۰ تا ۳۰ گرم اشک ایوب
- ۲۰ گرم لوبیا سفید یا قرمز سفید
- ۲ تا ۳ برش زنجبیل تازه
- پیازچه و گشنیز به میزان دلخواه
- نمک کم (پرهیز از مصرف زیاد)
طرز تهیه
حبوبات را ۲ تا ۳ ساعت (یا یک شب) خیس کنید. مرغ را با چند برش زنجبیل به مدت کوتاه بجوشانید تا بوی زهم آن گرفته شود، سپس خرد یا ریشریش کنید. اشک ایوب و لوبیا را با حدود ۱ تا ۱.۲ لیتر آب به مدت ۳۰ تا ۴۰ دقیقه بجوشانید تا نرم شوند. مرغ را اضافه کرده و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر بپزید. در پایان، زنجبیل تازه و سبزیجات معطر را اضافه کنید و گرم سرو نمایید.
خواص
مرغ به بازیابی انرژی و تقویت بنیه کمک میکند. اشک ایوب رطوبت اضافی بدن را کاهش داده و نفخ ناشی از غذاهای چرب را کم میکند. لوبیا سفید طحال را تقویت کرده و اشتها را بهبود میدهد. زنجبیل نیز معده را گرم کرده و هضم را تسهیل میکند. این سوپ یک گزینه ایدهآل برای شام سبک یا صبحانه گرم پس از تت است.
۲. فرنی کدو حلوایی با پوریا کوکو و عصاره مالت؛ غذای مقوی و زود هضم
مواد لازم (۵ نفر)
- ۲۵۰ گرم برنج سفید
- ۴۰۰ تا ۵۰۰ گرم کدو حلوایی
- ۲۰ گرم پودر پوریا کوکو
- ۳۰ گرم عصاره یا شربت مالت
- ۲ تا ۲.۵ لیتر آب
- نمک کم
طرز تهیه
برنج را به صورت فرنی نرم بپزید. کدو حلوایی خردشده را اضافه کرده و تا نرم شدن کامل بپزید. عصاره مالت را جداگانه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بجوشانید و صاف کنید. پوریا کوکو را با آب گرم مخلوط کرده و همراه عصاره مالت به فرنی اضافه کنید. ۳ تا ۵ دقیقه دیگر بجوشانید و گرم سرو کنید.
خواص
کدو حلوایی انرژی حیاتی را تقویت میکند و برای معده ملایم است. پوریا کوکو به تقویت طحال، کاهش رطوبت و آرامسازی اعصاب کمک میکند. عصاره مالت هضم غذا را بهبود داده و نفخ را کاهش میدهد. این فرنی برای افرادی که پس از تت احساس ضعف گوارشی دارند بسیار مناسب است.
۳. چای زالزالک، سیزیگیوم و خرمای قرمز؛ تنظیمکننده هضم
مواد لازم (۱ تا ۲ نفر)
- ۶ تا ۸ گرم زالزالک خشک
- ۵ تا ۷ گرم جوانه خشک سیزیگیوم آروماتیکوم
- ۳ تا ۵ عدد خرمای قرمز نصفشده
- ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیلیتر آب جوش
طرز تهیه
گیاهان را شسته و در قوری بریزید. آب جوش اضافه کرده و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم کنید. میتوان برای بار دوم نیز دم کرد. این چای بهتر است پس از غذا و به صورت گرم نوشیده شود.
خواص
زالزالک به هضم غذاهای چرب کمک کرده و رکود را از بین میبرد. سیزیگیوم ناراحتی شکمی را کاهش میدهد. خرمای قرمز انرژی را تقویت کرده و اثر گیاهان را متعادل میکند. این نوشیدنی پس از وعدههای سنگین بسیار مفید است.
نکات مهم هنگام مصرف غذاهای دارویی پس از تت
- در صورت اسهال حاد یا تب از مصرف این غذاها خودداری کنید.
- افراد با بنیه ضعیف یا زنان باردار باید با احتیاط و در مقادیر کم مصرف کنند.
- از مصرف طولانیمدت و بیشازحد پرهیز شود.
- تقویت طحال و معده باید تدریجی باشد؛ از رویکرد «درمان سریع» اجتناب کنید.
جمعبندی
پس از دورههای پرخوری مانند تت، بازگرداندن تعادل دستگاه گوارش اهمیت زیادی دارد. استفاده از غذای دارویی برای تقویت طحال و معده بعد از تت میتواند به کاهش نفخ، بهبود اشتها و افزایش انرژی کمک کند. با انتخاب سوپهای سبک، فرنیهای مقوی و دمنوشهای گیاهی، میتوان بهتدریج عملکرد گوارشی را به حالت طبیعی بازگرداند و از بروز مشکلات طولانیمدت جلوگیری کرد.
